Quyền chọn trong 5 phút

Bạn không cần giao dịch quyền chọn để sử dụng GEX — viết tắt của Gamma Exposure, một biểu đồ duy nhất tóm tắt nơi hoạt động phòng hộ của các nhà tạo lập thị trường quyền chọn sẽ đẩy hoặc kéo giá giao ngay. Nhưng để hiểu những gì trên biểu đồ, bạn cần nắm rõ 4 từ khóa sau.

Bỏ ra 5 phút cho bài học này sẽ mang lại lợi ích vĩnh viễn.

4 từ khóa

Quyền chọn mua. Một hợp đồng cho bạn quyền — nhưng không phải nghĩa vụ — được mua một tài sản ở một mức giá cố định. Một nhà giao dịch nghĩ rằng BTC sẽ tăng có thể mua một quyền chọn mua. Nếu BTC tăng, quyền chọn mua sẽ tăng giá trị. Nếu BTC không tăng, trường hợp xấu nhất chỉ là mất số phí (premium) đã trả.

Quyền chọn bán. Ý tưởng tương tự nhưng ngược lại. Một hợp đồng cho bạn quyền được bán một tài sản ở một mức giá cố định. Được mua bởi các nhà giao dịch kỳ vọng giá giảm, hoặc bởi những người đang nắm giữ tài sản muốn phòng hộ rủi ro giảm giá.

Giá thực hiện. Mức giá cố định mà quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán khóa lại. Một "quyền chọn mua BTC tại giá $100,000" cho phép người nắm giữ quyền mua BTC ở mức giá $100,000, bất kể BTC thực tế đang giao dịch ở mức giá nào. Giá thực hiện chính là giá thỏa thuận.

Ngày đáo hạn. Một mốc thời gian cụ thể. Sau khi đáo hạn, quyền chọn không còn tồn tại. Trước thời điểm đó, người nắm giữ có thể bán lại quyền chọn trên thị trường để chốt giá trị hiện tại. Tại thời điểm đáo hạn, Deribit và Bybit tự động thanh toán các quyền chọn có lãi khi thực hiện (in-the-money) bằng tiền mặt — không thực hiện quyền sớm, không giao nhận BTC trên thực tế. Các hợp đồng tuần đáo hạn vào mỗi Thứ Sáu lúc 08:00 UTC.

Premium: chi phí của quyền lựa chọn

Khi bạn mua một quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán, bạn trả một khoản phí (premium) cho người bán. Khoản phí đó là số tiền tối đa bạn có thể mất.

Đây là tính bất đối xứng làm nên sức mạnh của quyền chọn: rủi ro giảm giá bị giới hạn, tiềm năng tăng giá vô hạn (đối với bên mua). Người bán chịu điều ngược lại — thu phí ngay từ đầu nhưng đối mặt rủi ro vô hạn nếu thị trường đi ngược hướng.

Chúng ta sẽ tìm hiểu về hoạt động phòng hộ của nhà tạo lập trong Bài 2.

Thời gian quan trọng

Hai quyền chọn mua ở cùng một mức giá thực hiện, đáo hạn ở hai thời điểm khác nhau, không có giá trị như nhau. Quyền chọn có ngày đáo hạn xa hơn có giá trị hơn — nhiều thời gian hơn đồng nghĩa với nhiều cơ hội hơn để vị thế đi đúng hướng.

Mặt ngược lại: khi càng gần ngày đáo hạn, giá trị thời gian càng bị bào mòn khỏi hợp đồng. Còn 6 tháng nữa mới đáo hạn, một quyền chọn mua có giá thực hiện cách giá hiện tại $5,000 (out-of-the-money) vẫn có phí thực tế. Chỉ còn 3 ngày nữa là đáo hạn, quyền chọn mua đó gần như vô giá trị nếu giá không di chuyển.

Đây là lý do ngày đáo hạn quan trọng đến vậy trong GEX. Khi tiến gần giờ đóng cửa Thứ Sáu, sự tập trung gamma xung quanh các mức giá thực hiện gần giá thị trường (near-the-money) càng rõ hơn. Sau 08:00 UTC Thứ Sáu, tất cả các hợp đồng đáo hạn hôm đó biến mất — biểu đồ GEX có nhịp reset.

Các mức giá thực hiện bạn sẽ thấy trong GammaFlip

Các cột trên biểu đồ GEX-by-Strike nằm tại mức giá thực hiện của tất cả các quyền chọn mua và quyền chọn bán đang có hiệu lực. Mỗi cột là một mức giá thực hiện mà ở đó có ai đó, ở đâu đó, đang nắm giữ một hợp đồng quyền chọn.

Bạn không cần biết nhà giao dịch nào đã mua gì. GammaFlip tổng hợp khối lượng hợp đồng mở tại mọi mức giá thực hiện trên sàn giao dịch và tính toán vị thế gamma thuần của nhà tạo lập tại đó. Đó chính là cột trên biểu đồ.

Cột càng cao, hoạt động phòng hộ của nhà tạo lập càng tập trung mạnh tại mức giá đó.

Bạn đã sẵn sàng

Nếu "call, put, strike, expiration" đã rõ ràng với bạn, bạn đã có mọi thứ cần thiết. Bài học tiếp theo giải thích tại sao các nhà tạo lập phải phòng hộ rủi ro — cơ chế khiến các cột đó tác động ngược lại đến giá ngay từ đầu.

Quyền chọn mua, quyền chọn bán, giá thực hiện, ngày đáo hạn. Toàn bộ bản đồ gói gọn trong 4 từ.